Bereken je wash uit de ingrediënten: suiker, fruit of graan. Kies hieronder waar je mee werkt.
De vierde knop rekent uit hoe warm je inmaakwater moet zijn.
Suikerwash
Verwacht soortelijk gewicht
SG
Benodigd water
Maximaal haalbaar
vol% alcohol
In de praktijk (ca. 86% rendement)
vol% alcohol
Vuistregel: ongeveer 17 g suiker per vol% per liter. Voor 20 L van 14%
is dat 17 × 20 × 14 = 4,76 kg.
Fruitwash
kg
L
kg
Samenstelling van het fruit (uit de tabel, aanpasbaar)
gew%
gew%
vol%
Totaal washvolume
L
Waarvan zonder pitten
L
Suikerwater (wash min onvergistbare stof)
L
Meetwaarde vóór de gisting
SG
Maximaal in de hele wash
vol% alcohol
Maximaal in het suikerwater
vol% alcohol
Dit is de sterkte die je gist moet kunnen verdragen.
Pure alcohol maximaal
L
Fruitsoort
Suiker gew%
Onverg. gew%
Pitten vol%
Suikergehalte en onvergistbare stoffen: naehrwertrechner.de, omgerekend van g/kg,
overgenomen via de Obstmaischerechner van hobbybrennen.ch. De pit-percentages en de aangenomen
dichtheden (pitten 1,03 kg/L, overige onvergistbare stoffen 1,45 kg/L) komen uit metingen van
forumleden daar. Suikergehaltes variëren sterk per oogst - meet zelf als het nauw komt.
Graanwash & receptenbouwer
L
kg (verdeeld over de percentages)
SG
De app rekent terug hoeveel graan je nodig hebt om dit SG te halen bij het
gekozen volume, met de percentages als onderlinge verhouding.
% van het zetmeel wordt vergistbaar
% (rest glucose)
Zet je om met moutenzymen, dan ontstaat vooral maltose (80%). Voeg je losse
enzymen toe, dan bijna alleen glucose - zet de waarde dan op 0.
Graansoort
kg
= kg
Koolh. %
Water %
Onverg. %
DP °L
Berekend totaal graan
kg
Water toevoegen
L
Meetwaarde vóór de gisting
SG
Idem in °Plato / °Brix
°P°Bx
Vergistbare suiker totaal
kg
Maximaal haalbaar
vol% alcohol
Pure alcohol maximaal
L
Water-graanverhouding (maischdikte)
L/kg
Diastatisch vermogen van de storting
°Lintner
De berekening gaat ervan uit dat je de wash niet filtert - alles blijft in de ketel.
Geschikt voor bourbon-achtige washes, niet voor malt whisky. Bij hoge graanstorten rekent hij
sterktes uit die geen gist haalt; kijk dus ook naar wat je gist verdraagt.
Koolhydraat- en waterpercentages: naehrwertrechner.de, overgenomen via
Getreiderechner 1 van hobbybrennen.ch. Onvergistbare stoffen = 100% min koolhydraten min water,
aangenomen dichtheid 1,48 kg/L. Diastatisch vermogen (°Lintner): richtwaarden per graansoort,
gewogen naar gewicht; een storting boven ~30 °L zet zichzelf en zijn ongemoute bijproducten om.
Temperatuur inmaakwater
Hoe warm moet je water zijn om na het toevoegen van het graan op de
gewenste washtemperatuur uit te komen?
kg
°C
L
°C
% (malt ca. 5, ongemout 10–15)
Nodige watertemperatuur
°C
Warmtecapaciteit van dit graan
kJ/kg·K
Warmteverlies naar de ketel en de omgeving is niet meegerekend. In de praktijk
kom je meestal een graad of twee lager uit - verwarm je ketel voor, of tel er wat bij op.
Waar komen deze getallen vandaan?
De rekenkern staat los van de tabellen. Suiker gaat via dezelfde SG-formule die ook onder de tegel
Soortelijk gewicht suikerwash zit, zodat beide pagina's hetzelfde antwoord geven.
Voor de alcoholopbrengst wordt met de scheikundige verhouding gerekend, niet met een
vuistregel. Sacharose en maltose leveren 0,538 g ethanol per gram, glucose en fructose 0,511 g.
Fruitsuiker bestaat vooral uit die laatste twee, toegevoegde kristalsuiker is sacharose -
daarom worden ze apart geteld. Bij graan komt daar de hydrolyse bij: zetmeel neemt water op bij het
omzetten, 1 g zetmeel wordt 1,111 g glucose of 1,056 g maltose.
Dat "maximaal" is dus echt het theoretische maximum bij volledige vergisting. De klassieke
vuistregel van 17 g suiker per vol% per liter komt overeen met ongeveer 86% van dat maximum; die
waarde staat bij de suikerwash apart vermeld.
Werkwijze bij fruit
Er zijn twee manieren. Of je meet het soortelijk gewicht van de fijngemaakte pulp ná het
water en vóór de suiker, en gebruikt de tabel alleen voor de onvergistbare stoffen en
de pitten. Of je meet niet en neemt de tabelwaarden, eventueel wat bijgesteld naar hoe rijp en zoet
het fruit aanvoelt. De tweede manier is voor planning prima, de eerste is nauwkeuriger.
De pitten kun je mee laten vergisten of eruit halen. Ze tellen mee in het volume maar
leveren geen suiker, dus ze verdunnen je wash niet - ze nemen alleen ruimte in je ketel in.